BÀI 23 - HÃY NÓI VỀ CẢM GIÁC CỦA CON TRẺ

Gần đây tôi nhận được nhiều cuộc gọi của quý vị phụ huynh về chương trình Tâm An. Có bác khóc trên điện thoại, có chị chia sẻ những nỗi lo âu, có chú khuyến khích việc làm của tôi. Sau mỗi cuộc nói chuyện thì cảm giác đọng lại là thương quá, buồn quá, lo quá vì làm cha mẹ ở cái xứ này sao mà khó. Như lời một vị phụ huynh than, ‘Bây giờ sao hả con, đánh nó thì không được, mà dạy nó thì không xong, chẳng biết làm sao bây giờ.’ Có vị bảo, ‘Mình như cái cây bứng khỏi đất rồi đem đi trồng chổ khác con ạ, có làm cách gì cũng không hợp thuỷ thổ, không biết làm sao để tồn tại đây. Bác khổ tâm lắm con ơi.’ Có cô than, ‘Đi làm suốt ngày, giờ đâu mà ở với nó hả con. Mình không bằng không cấp, có việc làm là may rồi, sợ bị thất nghiệp chết cha đi, về nhà còn phải lo việc nhà, làm sao được hả con?’

Phụng Hoàng - AARS

Hãy Hỏi Về Cảm Giác Của Con

Gần đây tôi nhận được nhiều cuộc gọi của quý vị phụ huynh về chương trình Tâm An. Có bác khóc trên điện thoại, có chị chia sẻ những nỗi lo âu, có chú khuyến khích việc làm của tôi. Sau mỗi cuộc nói chuyện thì cảm giác đọng lại là thương quá, buồn quá, lo quá vì làm cha mẹ ở cái xứ này sao mà khó.  Như lời một vị phụ huynh than, ‘Bây giờ sao hả con, đánh nó thì không được, mà dạy nó thì không xong, chẳng biết làm sao bây giờ.’ Có vị bảo, ‘Mình như cái cây bứng khỏi đất rồi đem đi trồng chổ khác con ạ, có làm cách gì cũng không hợp thuỷ thổ, không biết làm sao để tồn tại đây. Bác khổ tâm lắm con ơi.’ Có cô than, ‘Đi làm suốt ngày, giờ đâu mà ở với nó hả con. Mình không bằng không cấp, có việc làm là may rồi, sợ bị thất nghiệp chết cha đi, về nhà còn phải lo việc nhà, làm sao được hả con?’

‘Làm sao bây giờ’ là câu hỏi tôi luôn tự đặt ra cho mình. Có lúc tôi thật buồn, tự hỏi không biết có cách nào giải quyết những vấn đề chúng tôi đang đặt ra hay không, và rồi khi nghe những lời tâm sự từ các bạn trẻ, tôi lại thấy loé lên niềm hy vọng. Có lẽ, vâng, có lẽ sự thông cảm giữa hai thế hệ, khả năng trò chuyện và tìm hiểu nhau, tình thương yêu giữa các thành viên trong gia đình sẽ là nền tảng cho một gia đình hạnh phúc, bình yên. Có lẽ, vâng, có lẽ câu trả lời cho những vấn đề ấy giản đơn như điều mong ước của Tuấn Huỳnh, là được cha mẹ hỏi han và chăm sóc không chỉ trong việc cơm ăn áo mặt, mà còn về đời sống tinh thần. Và, một mai khi giai đoạn khó khăn nhất của tuổi dậy thì qua đi, thì các em sẽ hiểu và yêu thương cha mẹ hơn, để rồi lại quay lại chăm sóc và lo lắng cho các bậc sinh thành.

Hôm nay Phụng Hoàng xin mời quý vị theo dõi cuộc chuyện trò giữa Phụng Hoàng và bạn Tuấn Huỳnh, một bạn trẻ lớn lên tại Mỹ, diễn tả tư tưởng của mình bằng tiếng Việt rất sõi. Điều ấn tượng nhất mà Tuấn mang lại cho tôi sau buổi nói chuyện là sự trưởng thành và cái nhìn cởi mở của em trong mọi vấn đề. Khi nói chuyện em luôn nhấn mạnh rằng đây là kinh nghiệm và cách nhìn của mình, chỉ riêng mình thôi, chứ không muốn áp đặt nó lên những người khác hay nói chung chung là ‘người Việt Nam mình.’ Tuấn là kiểu người lý tưởng để phỏng vấn. Thay mặt chương trình xin cám ơn em đã cho chúng tôi thời gian và những chia sẻ quý giá của em.

Tuấn: Em nghĩ là lúc 16 cho đến 18 tuổi, hai năm trước khi đi đại học, là có nhiều vấn đề nhất với cha mẹ.

PH: Khi mình nói đến vấn đề với cha mẹ thì vấn đề lớn nhất của Tuấn là gì vậy?

Theo em thấy thì lúc đó ba má em không biết chuyện gì xảy ra trong cuộc đời của em hết đó. Mỗi lần đi học về nhà thì ba má không hỏi gì đến mình hết, về bạn bè mình, về những hoạt động trong trường học của mình, ba má hoàn toàn không biết gì hết. Cho nên em thấy đó là cái khó nhất giữa em với ba má lúc đó.

PH: Trước năm 16 tuổi Tuấn không cảm thấy đó là vấn đề hả Tuấn. Trước năm 16 tuổi cha mẹ không hỏi chuyện thì ok hay sao?

Tuấn: Trước đó thì em cảm thấy là không có cần thiết. Sau này lớn lên thì thấy không hiểu tại sao ba má bạn mình lúc nào họ cũng hỏi han con họ trong khi ba má mình thì không hỏi những gì xảy ra trong cuộc đời của mình ví dụ như ‘Đi học sao rồi? Bạn bè con sao rồi?’ Và em cảm thấy ba má không take interest gì trong cuộc đời của mình hết.

PH: Trong suốt hai năm đó Tuấn không có thử nói chuyện với ba mẹ hả, giống như là hỏi tại sao ba mẹ không quan tâm đến mình chẳng hạn. Tuấn có bao giờ thử không?

Tuấn: Nói thiệt với chị là lúc đó em không biết phải làm sao hết, không biết bắt đầu cái conversation với ba má làm sao.

PH: Chỉ biết khó chịu thôi.

Tuấn: Dạ chỉ thấy hơi kỳ nhưng chính bản thân mình cũng không biết. Từ nhỏ đến lớn ba má của em cũng hỏi chút chút nhưng không hỏi nhiều, giữa hai bên không có liên hệ… không có nói chuyện nhiều với nhau đó, nên khó mà bắt đầu một câu chuyện hay một conversation.

PH: Em biết là ba má có thương em? Bằng cách nào em biết được điều đó?

Tuấn: Thì đến giờ ăn cơm cũng gọi đi ăn cơm, lâu lâu thì hỏi điểm con ra sao, chứ không hỏi ‘Hôm nay con cảm thấy làm sao?’ hay là ‘Cuối tuần này con đi đâu?’ hay là ‘Trong trường học dạo nào bạn bè con ra sao?’

PH: Tuấn có nghĩ là trong khoảng thời gian hai năm đó, em làm gì đi đâu, bạn bè như thế nào ba mẹ em biết được không?

Tuấn: Em nghĩ là không đâu, tuy là em vẫn chưa lái xe được, nhưng em nghĩ rằng ba má em không biết đâu.

PH: Vậy nếu như em âm thầm lặng lẽ có chuyện gì buồn, hoặc em làm một việc gì đó không đúng, chẳng hạn như em hút chích hoặc đi chơi với băng đảng, thì em có nghĩ rằng ba mẹ em sẽ biết điều đó không?

Tuấn: Em nghĩ nếu lúc đó em làm chuyện xấu hoặc make bad choices thì ba má em không biết đâu.

PH: Vậy sau 18 tuổi thì sao hả Tuấn?

Tuấn: Sau 18 tuổi đi học đại học rồi, lúc đó ở xa thì em rely on bạn bè nhiều hơn. Đến lúc đó thì em mới tâm sự và nói chuyện về emotions với bạn bè của mình.

PH: Ồ, chị tưởng là sau 18 tuổi thì em nói chuyện với ba mẹ của mình nhiều hơn chứ.

Tuấn: Ồ không.

PH: Hiện tại thì sao hả Tuấn?

Tuấn: Cũng giống ngày xưa thôi. Em thấy những cái tâm sự nói với ba má cũng được, nhưng bây giờ có bạn bè rồi thì thấy không cần thiết nữa. Về nhà mình gặp ba má biết ba má thương mình và mình cũng thương ba má. Và trong sinh hoạt gia đình ít khi nói những chuyện đó nên em cũng không nói.

PH: Có bao giờ em nghĩ rằng ba mẹ mình cũng có nhu cầu được nói chuyện về cảm giác không?

Tuấn: Em cũng có nghĩ nhưng nói thiệt với chị là chưa bao giờ em thử .

PH: Thấy sợ hả?

Tuấn: Sợ thì không phải nhưng thấy hơi kỳ kỳ.

Tuấn: Em nghĩ là em sẽ… Em thấy ba má em lo những chuyện như là ăn uống, quần áo, chứ chưa bao giờ hỏi về feelings của em. Em nghĩ rằng sẽ giống họ là quan tâm cho con như vậy, nhưng em muốn làm hơn nữa sẽ chú ý về đời tư và feelings của con mình hơn. Em thấy là vì hồi nhỏ không được dạy, nên bây giờ thấy làm những chuyện đó hơi kỳ, nên nếu có con em muốn dạy cho chúng cách express những feelings nhất là trong gia đình vì cái đó quan trọng.

Tuấn: Em nghĩ nếu em có thể thay đổi một điều thì em muốn thay đổi cách gia đình mình sinh hoạt với nhau hơn, có nhiều thời gian để ba má hỏi những chuyện riêng tư hơn chứ không chỉ lo những chuyện hàng ngày như thức ăn quần áo.

PH: Có phải em đang làm điều đó cho em mình không?

Tuấn: Cũng chút chút, với lại em có mấy đứa cháu. Em muốn cho tụi nó biết là nếu tụi nó cần tâm sự gì thì cứ nói cho người lớn trong gia đình biết chứ không cần phải mắc cở.

Chương trình Tâm An rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý vị độc giả. Mọi ý kiến xin gửi về địa chỉ email taman@aars-inc.org hay gọi cho số điện thoại 408-271-3900 ext. 303. Phụng Hoàng xin mời quý vị lắng nghe chương trình phát thanh vào sáng thứ Bảy lúc 9giờ trên băng tần 1500 AM của đài Dân Sinh. Đặc biệt, nếu quý vị cần thông tin về chương cai nghiện xì ke, ma tuý, cũng có thể liên lạc với Michelle Mai tại 408-271-3900 ext. 308 Chương trình được tài trợ bởi Caring Across Communities, một dự án của cơ quan Robert Wood Johnson.